Miljoeneninvestering in Leiding door het Midden?

Bron FD

Miljoeneninvestering in Leiding door het Midden?

Westlanden 19.09.2019 - Nieuwe miljoeneninvestering in Zuid-Hollandse warmterotonde, wordt Leiding door het Midden wel een succes?

Eerder deze maand werd bekend gemaakt dat Gasunie, een staatsbedrijf, de ontwikkeling en het beheer van de ‘Leiding door het Midden’ (LdM) voortaan op zich zal nemen.

Daarnaast zal het Rijk in totaal €90 miljoen in het project steken. De LdM is een initiatief van energiebedrijf Eneco, dat met deze warmteleiding restwarmte uit de Rotterdamse haven naar Den Haag en omstreken wil vervoeren. 

Dit is geen uniek plan, reeds sinds 2006 is de gemeente Rotterdam met het Warmtebedrijf Rotterdam (WBR) bezig om de restwarmte uit de haven te benutten. Heel geslaagd is dit bedrijf vooralsnog niet, gezien de jaarlijkse verliezen van gemiddeld ongeveer €6 miljoen. De ‘Leiding over Oost’ (LoO), die Rotterdamse havenwarmte naar Leiden moet gaan vervoeren en WBR financieel zou moeten redden, ligt stil o.a. vanwege vergunningsproblemen. NRC omschreef WBR eerder als een ‘prestigeproject’ met een geschiedenis van wanbeleid. Valt nu ook het Rijk voor een mooi idee dat uitloopt in een bodemloze put, of is de LdM beter uitgewerkt? En wat betekent dit voor de LoO en WBR?

Twee projecten, een vergelijkbaar plan

Warmtenetten, waarbij (rest)warmte naar afnemers wordt vervoerd, zijn met name voor minder goed geïsoleerde bestaande bouw een belangrijk alternatief voor het gebruik van aardgas. Nu de gaskraan in Groningen versneld wordt dichtgedraaid en men in 2030 de helft minder CO2 moet uitstoten dan in 1990 (in 2018 werd pas een reductie van 15% bereikt), is het vervangen van aardgas in de gebouwde omgeving van groot belang. In het dichtbebouwde Zuid-Holland, met zowel veel warmte-producerende als warmte-vragende industrie en mogelijkheden voor hernieuwbare warmte, is daarom het idee ontstaan voor een netwerk van warmteleidingen. Het Rijk stapt nu actief in de totstandkoming van deze zogenaamde ‘Warmterotonde’, omdat het hierin een belangrijk middel ziet om de CO2-uitstoot te reduceren, en wellicht om Gasunie van nieuwe inkomsten te voorzien na het stoppen van de Groningse gaswinning. 

Het Rijk kiest daarbij in eerste instantie voor de Leiding door het Midden. Hoewel achter dit initiatief van Eneco geen financiële druk zit zoals bij de Leiding over Oost, is er sprake van een vergelijkbare situatie: net als in Leiden ligt in Den Haag reeds een warmtenet met een functionerende warmtebron. In Leiden loopt het contract met de warmteproducent eind dit jaar af zodat er ruimte leek te zijn voor de havenwarmte, maar door de vertraging van LoO is men alsnog weer aangewezen op verlenging van de bestaande warmteproductie. Voor beide leidingen geldt, in het geval van de woningen die reeds van warmte worden voorzien, dat slechts de ene (uitstoot-veroorzakende) warmteproducent door de andere zou worden vervangen. Dit zorgt in dat geval niet voor een afname van aardgasgebruik in woningen of een duurzamere warmtevoorziening. 

Is door het Midden aantrekkelijker dan over Oost?

In de gemeenteraad van Den Haag werden kritische vragen gesteld over het project. Zo twijfelt men aan de duurzaamheid van de havenindustrie. Deze industrie is verantwoordelijk voor 20% van de nationale CO2-uitstoot en wanneer men hier van afhankelijk wordt voor warmte, wordt de levensduur hiervan mogelijk verlengd (de zogenaamde lock-in). Daarnaast zal het warmtetransportnet tot in ieder geval 2035 gevoed worden met fossiele warmte uit de Rotterdamse haven, terwijl Den Haag in 2030 al volledig klimaatneutraal wil zijn. Men vreest dat lokale duurzame initiatieven op het tweede plan zullen komen. Met het oog op de perikelen rond de Leiding over Oost is men bovendien zeer huiverig over de (financiële) risico’s voor de gemeente. Minister Wiebes zou namelijk garanties van de betrokken gemeenten willen.

Ook is het toekomstperspectief van de LdM op de langere termijn ongewis. De aangeleverde warmte komt voornamelijk uit afvalverbranding door AVR en de petrochemische industrie. Men streeft juist naar vermindering van het aardolieverbruik en meer recycling.  AVR gebruikte in 2018 bovendien nog 269 kiloton buitenlands afval, waaronder veel uit Groot-Brittannië, wat mogelijk na de Brexit niet meer mogelijk is. Daarmee zou het aanbod van restwarmte uit de haven op termijn mogelijk afnemen. Het is de vraag of daarna, indien meer verspreid liggende duurzame warmtebronnen de levering overnemen, de leiding vanuit Rotterdam dan nog wel nuttig is.

Redding of nieuwe klap voor Rotterdams warmtebedrijf

Bij de gemeente Rotterdam kijkt men jaloers naar de overname van de Leiding door het Midden door Gasunie. Als ook de Leiding over Oost overgenomen zou worden, of als hier in ieder geval ook een financiële bijdrage voor zou komen, zou dit veel zorgen wegnemen. Sinds de oprichting in 2006 lijdt het WBR verliezen die jaarlijks door de gemeente moeten worden gedicht. Het bedrijf heeft een langlopend contract met AVR gesloten, maar kan deze warmte vooralsnog maar ten dele in Rotterdam kwijt. In Leiden leek een mogelijkheid te ontstaan voor nieuwe afzet, maar het geld dat de provincie Zuid-Holland had toegezegd voor de LoO zit voorlopig vast in het Warmteparticipatiefonds. Dit fonds wil dit geld pas vrijgeven als de benodigde vergunningen rond zijn, iets dat tot op heden nog niet is gelukt. Met de Leiding door het Midden is er nu bovendien ook een concurrent voor financiering vanuit dit fonds. 

Rotterdamse wethouder Bonte (duurzaamheid, energietransitie) voert inmiddels gesprekken met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat over mogelijke steun voor WBR. Ook de LoO is immers onderdeel van de te vormen Warmterotonde. Het is echter de vraag of het Rijk, gezien de grote financiële problemen bij WBR en de jarenlange voorgeschiedenis van misgelopen beleid, bereid is om hier nu geld in te steken. In Rotterdam wil men wel binnen de komende weken duidelijkheid hebben, omdat de tijd begint te dringen. Het mislukken van de LoO kan een faillissement betekenen van WBR, met mogelijk honderden miljoenen aan schade voor de gemeente tot gevolg. Als blijkt dat het Rijk geen geld in LoO steekt, maar er wel minder geld beschikbaar komt uit het Warmteparticipatiefonds, komt het einde van dit avontuur snel dichterbij. Of de eventuele inmenging van het Rijk nieuwe hoop biedt voor WBR, of het laatste zetje is voor een faillissement, zal de komende tijd duidelijk moeten worden. Eind september zal de Rekenkamer Rotterdam een rapport over WBR publiceren.

 Bron FD

Aftrap WestlandOntmoet op 16 juli Meer info - In 2050 meer inwoners met een migratieachtergrond Meer info - Kinderboeken voor Kinderopfleurdoos Meer info - S. van Holstein Transport zoekt leerling kraanchauffeur Meer info - Opgaven en middelen corporaties raken uit balans Meer info - MS Fonds zoekt collectanten Meer info - Scouting Naaldwijk gaat op zomerkamp! Meer info - Loket voor impuls woningbouw geopend Meer info - Ook in mei minder immigratie Meer info - Inloophuis Carma hele zomer geopend Meer info - Vakantietas! Een tas vol verrassingen voor kids die willen lezen in de vakantie Meer info - Wethouder ten Have en KHN bezoeken 7 horecazaken Meer info - Meevaller Delfland moet terug naar de burger Meer info - Informatieavond herontwikkeling Vlietlocatie Maassluis Meer info - Column; Een standbeeld? Meer info - Douanehuisje juli: Golven maken de zee. Meer info - Kuikens in het land, poes in de mand Meer info - Zomerwandeling Villa Joep op 12 juli Meer info - Fotowedstrijd ‘Maassluis in coronatijd' Meer info - Stand van zaken huisvesting asielzoekers Meer info - Deuren wijkcentra Westland stapsgewijs weer open Meer info - Bibliotheek Poeldijk vanaf 1 juli weer open! Meer info - Staat van de woningmarkt in 2020 Meer info - Iraniër verdiende tonnen met zielige asielverhalen Meer info - Column; All lives matter! Meer info - Topsport Westland biedt sporttalenten gratis training Meer info - 'Blue Velvet' winnaar freesia trophy 2020 Meer info - Stand van zaken Delftse woningmarkt Meer info - Creatieve workshop in Pluktuin Naaldwijk Meer info - Leerlingen vieren eerste gezamenlijke schooldag Meer info - Turnen momenteel een buitensport Meer info - Omzet industrie 2,7 procent lager in eerste kwartaal Meer info - We mogen weer beginnen! Meer info - Zaken doen met Westlanders.nu Meer info - Westland Swimming Stars eindelijk weer van de startblokken af Meer info - Grens aan jaarlijkse huurverhoging vrije sector Meer info - Korting op verhuurdersheffing zet woningcorporaties in beweging Meer info - Scouting Honselersdijk start haar activiteiten weer op! Meer info - Lucille Werner presenteert 'Voor elkaar' vanaf 13 mei Meer info - Faillissementen in april gestegen Meer info - Voorstel tot vaststelling bestemmingsplan 'Pijletuinenhof Meer info - Column; Bevrijding. Meer info - Meimaand met nieuwe kerktijden Meer info - Op de racefiets door álle straatjes van De Lier Meer info - Wereldhavendagen 2020 gaat niet door Meer info - Vroege voorschoolse educatie in OBS de Kyckert Meer info - Consumenten gerichte branches negatiever over economisch klimaat Meer info - Column; Dat dé Koning komt, dat is zéker! Meer info - Tijdelijke verlenging van huurcontracten mogelijk Meer info - Koopwoningen flink duurder in maart Meer info