Gemeenten begroten 9% meer lasten

CBS

Nederland 18.03.2024 - Nederlandse gemeenten hebben ruim € 74,7 miljard euro aan lasten begroot voor 2024, wat 9,2% meer is dan de begroting voor 2023.


Daarmee is de stijging van de begrote lasten groter dan die van de begrote baten (8,8%). Dit meldt het CBS op basis van de gemeentebegrotingen 2024.

Doorgaans liggen zowel de begrote baten als de begrote lasten iets lager dan de werkelijke baten en lasten in de jaarrekeningen. Bij de baten is dit verschil meestal groter dan bij de lasten. In 2022 werd door de Nederlandse gemeenten gezamenlijk 69,5 miljard euro aan lasten uitgegeven. Dit was lager dan de baten, die € 73,2 miljard bedroegen. Het exploitatieoverschot voor bestemming kwam daarmee uit op ruim € 3,7 miljard.

Gemeenten begroten hogere lasten voor vrijwel alle beleidsterreinen
Op bijna alle beleidsterreinen stegen de begrote lasten ten opzichte van de begroting voor 2023. Bij zes van de tien beleidsterreinen bedroeg de toename 10% of meer.

Een kwart van de totale begrote lasten van de Nederlandse gemeenten kwam voor rekening van het beleidsterrein Sociaal domein overig. De begrote lasten stegen van € 16,6 miljard naar 18,4 miljard; een toename van 11,2%. Hieronder vallen kosten die te maken hebben met onder meer de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), jeugdhulp, maatschappelijk werk, de aanpak van huiselijk geweld en vluchtelingenopvang.

Op het beleidsterrein Bestuur en ondersteuning stegen de begrote lasten met 10%, van € 11,8 miljard tot 12,9 miljard. Dit betreft onder meer de overhead, burgerzaken, de kosten van gebouwen van de gemeente, rentekosten over leningen, en stelposten. Mede als gevolg van hogere lonen en prijzen stegen de kosten van de post overhead ( d.w.z. alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces) met 13,1%, tot € 8,8 miljard. Het totale aandeel van de post overhead komt hiermee uit op twee derde van de totale uitgaven voor dit beleidsterrein.

Op het beleidsterrein Inkomensregelingen en participatie stegen de begrote lasten met 5,8%. Op deze post worden verschillende kosten begroot. Bijvoorbeeld kosten voor bijstand, bijzondere bijstand, de IOAW, de IOAZ en de sociale werkvoorziening, en tot en met 2023 de energietoeslag. Ook de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en heffingen staat op deze post. Ondanks de afschaffing van de energietoeslag begroten gemeenten 0,5 miljard meer dan 2023 voor de inkomensregelingen.

Gemeenten begroten hogere inkomsten uit gemeentefonds, heffingen en overige baten
De inkomsten van gemeenten bestaan uit gemeentefondsuitkeringen, opbrengsten uit gemeentelijke heffingen en overige baten. De overige baten bestaan uit onder meer specifieke Rijksuitkeringen, huren en pachten, boekwinsten bij de verkoop van aandelen, rente- en dividendopbrengsten en overdrachten van andere overheden dan het Rijk.

Voor 2024 begroten gemeenten € 42,3 miljard aan baten uit het gemeentefonds, 13,3 miljard aan opbrengsten uit gemeentelijke heffingen en € 18,4 miljard aan overige baten. De toename van de begrote baten uit het gemeentefonds was met 9% iets hoger dan de toename uit de overige baten (8,7%) en de heffingsopbrengsten (8,5%). Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron van de gemeenten. Binnen het gemeentefonds is de algemene uitkering de grootste component. Naast de algemene uitkering krijgen gemeenten ook de decentralisatie- en integratie-uitkeringen uit het gemeentefonds. De omvang van het gemeentefonds is gekoppeld aan de hoogte van de uitgaven van het Rijk.

Het aandeel van het gemeentefonds in de inkomsten van gemeenten is de afgelopen achttien jaar vrijwel onafgebroken gegroeid. Sinds 2015 komt ongeveer de helft van de inkomsten van de Nederlandse gemeenten uit het gemeentefonds. In 2015 werden er een aantal taken in het sociaal domein gedecentraliseerd. Gemeenten zijn sinds 2015 ook verantwoordelijk voor onder meer jeugdzorg, jeugdreclassering, en meer zorgtaken. Het budget voor deze taken wordt verstrekt via het gemeentefonds. Inmiddels is het aandeel van het gemeentefonds in de begrote inkomsten opgelopen tot 57,2% in 2024, iets hoger dan in 2023. Mede door het afschaffen van de energietoeslag in 2024, daalden de decentralisatie- en integratie-uitkeringen met ongeveer € 1,4 miljard. De algemene uitkering steeg met ruim € 2,8 miljard.

Reacties (4 reacties geplaatst)

Nou Hansje, overal asielzoekers bij slepen?
Moet makkelijk kunnen mijn gemeentelijke belasting was hoger dan 9 procent. Misschien kunnen ambtenaren gezellig met elkaar naar café van wat overblijf.
Als je als gemeenten niet met geld kan omgaan zullen de burgers moeten blijven dokken. Beter die lui ontslaan die met geld smijten.
Duidelijk. De opvang van al die asielzoekers moet ergens van betaald worden. De gewone burger zal er wel weer voor bloeden. Het loopt zo langzamerhand de spuigaten uit. Alles gaat omhoog, behalve het inkomen van Jan met de Pet.

Plaats een reactie

U bent vrij om te reageren met behoud van respect en fatsoen. Kleineren is not done. Alle geplaatste reacties worden een paar keer per dag nagekeken en zijn niet direct zichtbaar. Dus even geduld aub.

Optredens 14-15 juni Ernie Toppin in Rotterdam - Zaterdag 20 juli schaak -/damfietstocht door Westland - Themabijeenkomst ‘Kanker en alleenstaand’ bij Carma - Tentoonstelling Helmen vol Verhalen - Westlandse Veteranendag op 15 juni - Feestweek Kwintsheul van 11-15 juni - Struintochten in Van Dixhoorndriehoek op 22 juni - International Summer Music Festival Westland 2024 - Deze week excursies over mussen en gierzwaluwen - Sterrenhemel bekijken tot zondag 16 juni - Gezinsexcursie leven in het Water - Westlandse scholieren exposeren in KunstHalte 6 - Langste climate chain ooit langs de Nederlandse kust - Verkoop planten en bloemen voor Avavieren - Traineeship Tuinbouw - Activiteiten in Ter Heijde in juni, juli en augustus - Informatieochtend ‘Medische lingerie, protheses en badkleding’ bij Carma - Junior Financial Controller - Tiny House festival “De Kluit Karavaan” - Derde TenTuinstelling op 24 augustus in Maassluis - Magazijnbeheerder/ Baliemedewerker - Geerten Liefting geeft orgelconcert in Maassluis - Processie over Schelpenpad Lambertuskerk - Vroege-Vaderdag-Vogelexcursie Kraaiennest - Huttenbouwen 2024 komt er weer aan! - Carwash Westland viert haar 13e verjaardag met 25% bonus! - Horeca Toppers Gezocht - Muziekinstrumenten uitproberen bij Muziekmeesters - Feest voor mensen met een beperking op 6 juli - Zomerwandeling in het Staelduinse Bos. - Grote artiesten op splinternieuw Festival “Dagje Outsiders” in het Zuiderpark! - Fietsen tijdens het Open Tuinenweekend op 15 en 16 juni - Kan een iPhone worden gehackt? De meest voorkomende mythes ontkracht - Westland Verstandig op bezoek in moestuincomplex “Ons kastuintje” in Kwintsheul - Productiemedewerker omgeving Oegstgeest - Expositie ‘Groene Impact” in de Hofboerderij - Allround medewerker met coördinator skills - KNRM-wandelroutes en informatieborden bij reddingstations - Parttime bezorger gezocht! - Ruim € 5 miljard steun aan Oekraïne in 2023 - Sharon Schouten fotografie 3 keer genomineerd voor Bruidsfoto Award 2024 - Bij2dehandje 1e in Westland bij Modewinkel Awards - Pinksterquiz na Kerst en Pasen - Medewerker Werkplaats - Wat betekent Hemelvaartsdag eigenlijk? - Tip: Aiko 455Wp zonnepanelen superdeal bij Recharged - Teamleider Logistiek Nachtdienst - Productiemedewerker fulltime - 3 veelgestelde vragen over de zakelijke autoverzekering