Wandelen langs bunkers in Zuid-Holland

Arthur van Beveren

Wandelen langs bunkers in Zuid-Holland

Hoek van Holland 15.04.2017 - In de Tweede Wereldoorlog bouwden de Duitsers van Noorwegen tot Zuid-Frankrijk de Atlantikwall.

Ook Zuid-Holland was belangrijk in deze verdedigingslinie die het westen van het Derde Rijk moest beschermen tegen een geallieerde aanval. Er is steeds meer aandacht voor dit nog jonge historische erfgoed. De gids Wandelen langs de Atlantikwall in Zuid-Holland stuurt de wandelaar langs de restanten van dit megalomane militaire project stuurt.

Meer dan 75 jaar na het eind van de oorlog is er volgens initiatiefnemer Merel van der Linden nog veel te zien: “Bunkers zijn natuurlijk wel bekend bij mensen, maar ook deze liggen soms verborgen onder ogenschijnlijke duinen. Zigzaggende sporen in het landschap zijn resten van loopgraven.”

Het zijn niet alleen deze militaire overblijfselen die aandacht krijgen tijdens de wandeling, ook de invloed van de bouw op het landschap wordt duidelijk: “Je ziet de veranderingen in kustplaatsen door de sloop vanwege de aanleg van verdedigingswerken, en ontdekt dat waterwegen oorspronkelijk als anti-tankgracht zijn aangelegd.

Het diverse kustlandschap in Zuid-Holland is prachtig. Een route loopt door een bijzonder natuurgebied zoals Hollands Duin bij Wassenaar, een ander laat het menselijk ingrijpen zien, zoals in Hoek van Holland en Oostvoorne, rond de Maasvlakte.”

Nederlanders die door diverse omstandigheden in contact kwamen met de bunkerstelling doen hun verhaal in dagboekfragmenten. Unieke en soms nooit eerder gepubliceerde archiefbeelden geven een beeld van het dagelijks leven van de Duitse soldaten bij hun bunkers. “We hebben drie militair-historische experts onderzoek laten doen en de routes laten schrijven.

Zo krijg je allerlei onbekende verhalen te weten”, aldus Van der Linden. “In Oostvoorne hebben bijvoorbeeld honderden Wolga-Tataren gezeten die voor de Duitsers vochten. In Den Haag vreesde de 17-jarige Riet van Gaalen elke dag voor V2-raketten die vanuit die plaats naar Engeland werden geschoten. Dat ging nog wel eens mis, waarbij zo’n raket in de stad neerstortte en slachtoffers maakte.”

De routes zijn rondwandelingen van gemiddeld 8 km in de omgeving van onder meer Katwijk, Wassenaar, Scheveningen, Hoek van Holland, Oostvoorne en op Goeree en lopen door zowel natuurgebieden als dorpen en steden. Die combinatie zorgt voor tien afwisselende routes langs de Zuid-Hollandse kust. “Een aantal bunkers langs de route is ingericht als musea”, vertelt de initiatiefneemster, “deze geven een impressie van hoe de bouwwerken er in de oorlog uit zagen en vertellen nog meer lokale geschiedenis”.

De 144 pagina’s tellende wandelgids wordt op zaterdag 6 mei gepresenteerd in Fort 1881 in Hoek van Holland. 

Expositie Westlandse Ecozones geopend Meer info - Voedselbank Maassluis scoort 9,5 met voedselveiligheid Meer info - Schiedam - Man in been geschoten Meer info - Zelfstandig werkende kok Meer info - Elektromonteur - Westland Meer info - Webshop beheerder Meer info - Orderpicker AGF Meer info - Front office medewerker makelaardij Meer info - Keramiek bij de Hofdames Meer info - Werkvoorbereider / calculator utiliteitsbouw Meer info - Lotgenotenbijeenkomst prostaatkanker op 21 februari Meer info - Operationeel Manager - Westland Meer info - Teamleider ompak Meer info - Logistiek medewerker allround Meer info - Servicemonteur kassenbouw / scherming Meer info - (Junior) verkoper/trader AGF Meer info - Informatieavond Blankenburgverbinding op 19 februari Meer info - Technisch medewerker tuinbouw Meer info - Monteur panelenbouw Meer info - Termijn Inkoper Bloemen Meer info - Jan van der Zwan over ‘Het brein’ in Bibliotheek De Lier Meer info - Commercieel administratief medewerker franssprekend Meer info - Ervaren schilder Meer info - Service Monteur elektro- en watertechniek Meer info - Informatieavond over Chi Kung bij Inloophuis Carma Meer info - Reachtruckchauffeur Meer info - WOP 17 februari Peter le Feber en collega\'s Meer info - Dubbelpublicatie van Joop Alleblas Meer info - TOURMALeiTJE op 23 februari in Rozenhof Meer info - Gezocht; Stratenmaker Meer info - HR medewerker - Westland Meer info - Hulp bij invullen belastingaangifte 2018 Meer info - Museum Maassluis gaat ‘Onder Water’ met Jeanne Oosting Meer info - Venéco zoekt medewerker Service & Repair (ICT) Meer info - GJ Personeelsdiensten | Salarisadministratie met HR-kennis Meer info - Samen koken en eten bij Inloophuis Carma Meer info - GJ Personeelsdiensten | Verzuimbeheer met persoonlijke aandacht Meer info - GJ Personeelsdiensten | Voor werkgever en werknemer Meer info - Museum Vlaardingen vanaf dinsdag weer open Meer info - Presentatie over tuinvijvers door Leo Brand Meer info - Inschrijving Ock Run van start Meer info - 40UP komt naar Naaldwijk Meer info - Column; Plan B, is dát wat? Meer info - Handboeket maker Meer info - Creatieve Marketeer (m/v) Meer info - Vacatures Medewerker auto-inspectie en -fotografie (m/v) Meer info - Medewerker Sales Operations & Administration (m/v) Meer info - Accountmanager / relatiebeheer Meer info - Backoffice medewerker AGF Meer info - Stadhuiskade - Visitekaartje van Maassluis Meer info